Đông Giang Ngày Về, Về Với Đồng Bào Cơ Tu & Tuổi Thơ

văn hóa Cơ Tu
Trẻ con Đông Giang, Quảng Nam

Trẻ con Đông Giang, Quảng Nam

Đông Giang Ngày Về,
Về Với Đồng Bào Cơ Tu & Tuổi Thơ

70% dân số đồng bào Cơ Tu, Việt Nam sinh sống tại vùng núi phía Tây tỉnh
Quảng Nam. Huyện Đông Giang với thị trấn Prao là một trong ba huyện miền núi của tỉnh còn nhiều làng người Cơ Tu có đời sống kinh tế khó khăn và trình độ dân
trí thấp. Đông Giang Ngày Về là chuyến đi về với đồng bào Cơ Tu làng A Dinh I,
một làng nhỏ với 65 hộ nằm trên trục đường 14 A, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng
Nam.

A Mế ơi, chiều nay có cơm ăn rồi!

Việc chú Mèo ngộ nghĩnh cùng một số người lạ xuất hiện tại ngôi làng be bé như A Dinh I hoàn toàn là sự kiện đặc biệt, có thể là lần đầu và gây sự chú ý của tất cả các trẻ con. Đám trẻnhanh chóng xếp thành một vòng tròn trong nhà Guol qua bài hát vui nhộn được chú Mèo bắt nhịp. Từng bài hát được cất lên rộn ràng theo tiếng phổ thông xen lẫn tiếng đồng bào Cơ Tu. Vòng tròn khép sát lại gần chú Mèo.

Nhiều cánh taygiơ lên cao, lên cao rồi lại vỡ òa cùng tiếng cười giòn tan theo trò chơi, bài hát chung.

…Cả nhà ta cùng yêu thương nhau, xa là nhớ gần nhau là cười ! Hạnh phúc của trẻ con, dù ở thành thị hay làng A Dinh heo hút này, cũng chỉ là thế. Giai điệu đó, tựa là cơ hội gởi tấm vé đến mỗi người trở về với tuổi thơ của mình.

Không khí trong nhà Guol dần ấm lên theo hơi từ bếp lửa, tiếng cười nói xôn xao, tiếng hát trẻ con và cả tiếng tiếng meo meo của chú Mèo. Mọi người như cũng tạm quên việc làng đang mất mùa do thời tiết bất lợi.

Tô sắn nóng dẻo chỉ là món ngon với khách từ biển lên, với trẻ con ở đây “ ngán lắm”!!! Chắc cũng đã vài tháng, làng đã ăn sắn trừ cơm, chờ đến mùa lúa sau.

Từng hộ, từng em học sinh được trưởng thôn Hội phát quà đến tận tay tại nhà Guol. Món quà nhỏ chỉ giúp các hộ, trong thời gian ngắn, có thêm những bữa cơm xen kẻ các ngày ăn sắn ( khoai mì) và các em có thêm một ít vở trắng khi đến trường. Dù thế, những món quà cũng nặng trĩu tấm lòng từ miền biển đến với vùng cao. Diệu Minh, thành viên trong đoàn được một hộ mời lại ăn cơm tối và vô tình nghe được cô bé nhỏ nói vớ mẹ – A Mế ơi, vậy là tối nay mình có cơm ăn rồi !!!

Chia tay làng A Dinh I, đoàn quay xe về lại làng Bho Hoong. Phía sau, vài bếp đã đỏ lửa chuẩn bị bữa cơm tối muộn hơn mọi khi. Khói bếp tỏa ra từ mái nhà tranh gợi cảm giác sum họp, bữa cơm ấm cúng của gia đình. Ở dưới xuôi, các thành phố rực rỡ… những thành viên đã đóng góp vật chất, tinh thần cho chuyến đi chắc cũng ấm lòng khi biết rằng 65 hộ của A Dinh I, tối đó sẽ có bữa cơm ngon đầu tiên từ chuyến xe ở biển lên vào ngày đầu đông. A Dinh, chuyến đi đúng với tinh thần hỗ trợ đã được Ekip khảo sát và lên kế hoạch thực hiện sát với thực tế.

Trải Nghiệm Văn Hóa Cơ Tu Và Đêm Ngủ Ở Nhà Guol

Tiêu rừng và ớt xiêm dường như là gia vị giúp bữa tối ngon và câu chuyện thú vị hơn. Một số món ăn địa phương của đồng bào Cơ Tu, tiêu rừng là gia vị đặc trưng và không thể thiếu. Các thành viên quây quần bên mâm cơm tại nhà Guol làng Bho Hoong ( xã Sông Côn, huyện Đông Giang) khi bên ngoài sân một vài người được phân công chuẩn bị lửa trại.

Điệu múa đầy triết lý âm dương Tung tung – da dá được dìu cùng tiếng cồng chiêng trầm, bổng. Giữa những cánh tay rắn chắc, to khỏe là các cánh tay xinh xắn, háo hức của đám trẻ con trong điệu nhảy truyền thống, di sản văn hóa đầy tự hào của người Cơ Tu. Nhạc, điệu nhảy,lửa, rượu cần… kéo khách và chủ lại gần hơn với nhau. Đáng tiếc là đội múa phải dừng cuộc chơi sớm để lo cho một đám cưới trong làng. Khách lại túm tụm bên bếp lửa với món BBQ nông sản thơm lừng – khoai, sắn và mực khô.

Ly rượu sâm vùng Trường Sơn – Tây Nguyên cũng được truyền tay nhau. Đêm Đông Giang ngắn lại với câu chuyện phiếm về khuya, tiếng cười và cả cái cảm giác thân tình khi mọi người cùng ngủ chung dưới một mái nhà lá cọ đầy mê hoặc. Phía trên cột, đôi chim Tring như giữ cho mọi người một đêm ngon giấc, đầy màu sắc về một cuộc sống tươi đẹp. Một đêm ngon giấc dù thi thoảng nghe có tiếng ngáy của vài anh chị em trong đoàn !

Buối sáng với ly café thơm và đĩa bành mì trứng nóng bên bờ suối là trải nghiệm làm hài lòng với bất kỳ vị khách khó tính nào đến với làng. Tiếng trẻ con nói cười nhà bên, tiếng suối chảy róc rách phía dưới, tiếng chim trên cành lá xum xuê, tiếng gà cục cục từ sân vọng lại … Mọi thứ hòa quyện rồi sánh lại trong ly café sáng.

Bình minh như tràn năng lượng trong ngôi làng Cơ Tu bé nhỏ yên bình bên suối này.

Chợt nghĩ về anh bạn ở Hội An, người cũng tâm huyết với cung du lịch phía Tây Quảng Nam và cộng đồng Cơ Tu ở làng Bho Hoong. Lâu lắm rồi không café với nhau theo đúng nghĩa café.

Hẹn Ngày Về Với Văn Hóa Cơ Tu
Nếu bỏ qua yếu tố hành chính, đồng bào Cơ Tu với các yếu tố văn hóa, tâm linh, ngôn ngữ, đời sống… thuộc tiểu vùng văn hóa Trường Sơn – Tây Nguyên. Văn hóa nhóm Cơ Tu gần với nhóm Brâu – Vân Kiều, Tà Ôi và Giẻ Triêng; nhóm đồng bào sống khu vực núi phía Tây của miền Trung Trung Bộ. Khi mở rộng không gian văn hóa trong du lịch, đây chính là yếu tố then chốt giúp phong phú văn miền Trung Việt Nam nói chung, đặc biệt là vùng du lịch trọng điểm Quảng Nam, thành phố Đà Nẵng và Thừa Thiên – Huế.

Từ 2008, làng Bho Hoong là một trong những làng Cơ Tu mở cửa đón nhận du khách đến với các chương trình du lịch dựa trên tiêu chí Du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, sản phẩm du lịch này vẫn trập trung phát triển ở thị trường khách du lịch Quốc tế và một số khách du lịch trong nước quan tâm đến trải nghiệm văn hóa đồng bào vùng núi Trường Sơn. Nghịch lý, các làng Cơ Tu sống hẻo lánh, xa các khu thị trấn, trung tâm kinh tế … văn hóa kiến trúc, tập quán địa phương còn lưu giữ khá tốt.

Những chuyến đi đến với đồng bào Cơ Tu, hỗ trợ các làng khó khăn là cần thiết, là chiếc cầu nối văn hóa để hiểu rồi dần thành tiền đề để phát triển các dự án mang tính bền vững, trong đó có du lịch. Về lại biển, cảm giác còn bềnh bồng theo nhịp xe lắc lư, dù vậy đã thấy nhớ tiếng cười trẻ con vọng lại từ các làng heo hút. Niềm vui đó, bếp lửa đỏ cuối ngày, cái vẫy tạy tạm biệt của đám trẻ tựa như cái vẫy tay gọi mời cho lần về kế tiếp.

“ Khăn cườm gởi xuống, cá chuồn gởi lên “ !!

Đông Giang, Cơ Tu ơi, hẹn ngày lại mang sợi dây tay màu đen, đỏ và vòng vèo qua đèo núi đế đến với tiếng cười trẻ nhỏ.

Memo,
Sau chuyến đi Đông Giang Ngày Về cùng anh em Vitours,
6-7.12.2014

Mọi thông tin về các chuyến đi hỗ trợ đồng bào miền núi Quảng Nam, tôi sẵn sàng hỗ trợ thông tin và tạo cầu nối.

Màu đỏ, đen và trắng tượng trưng cho cuộc sống và sự may mắn của đồng bào Cơ Tu.

Màu đỏ, đen và trắng tượng trưng cho cuộc sống và sự may mắn của đồng bào Cơ Tu.

Cơ Tu

Về với thiên nhiên vùng Trường Sơn, Tây Nguyên

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: