VÕNG NGÔ ĐỒNG, MÓN QUÀ TỪ BIỂN

 

Võng Ngô Đồng Cù Lao Chàm. Photo. Hai Sontra

Võng Ngô Đồng Cù Lao Chàm. Photo. Hai Sontra

 

 VÕNG NGÔ ĐỒNG, SẢN PHẨM THỦ CÔNG ĐỘC ĐÁO CỦA XÃ ĐẢO TÂN HIỆP,  CÙ LAO CHÀM

 

Sản phẩm thủ công đặc trưng  xã đảo Tân Hiệp, Cù Lao Chàm

Võng Ngô Đồng là sản phẩm thủ công đặc trưng, gắn liền với cuộc sống, thiên nhiên và con người Cù Lao Chàm.  Sự cần mẫn, hình ảnh chiếc võng êm êm  đã qua vài trăm năm dường như đã trở thành sản phẩm thủ công gắn liền với cộng động. Biết bao người con của xã đảo đã trưởng thành, lớn lên cùng võng và lời ru của bà, của mẹ.

Cầm chiếc võng ngô đồng trên tay, cái màu vàng nhẹ và từng cánh hoa võng như bừng lên buộc tôi phải thốt ra vài lời cảm thán giữa trưa hè! Tôi đến Cù Lao Chàm nhiều lần, gặp nhiều người, trao đổi nhiều thứ quá lớn…  nhưng lại vô tình ngang qua món quà mang tinh thủ công cao, đậm cuộc sống từ biển và  cả núi rừng Tân Hiệp. 

Lai thấy yêu cái yên bình, cần mẫn, hồn hậu của người dân đảo qua hình ảnh chiếc võng Ngô đồng; Lại muốn vác ba-lô lang thang ở Cù Lao Chàm vài hôm, đi bộ qua đường núi rồi phóng tầm mắt về lại bến thuyền bãi Làng, nhảy bùm và  lặn ngụp nhìn đàn cá liti dưới làn nước trong xanh, muốn thưởng thức ly nước lá vị thơm riêng và nhẹ,  muốn được một giấc ngủ sâu trên căn gác yên bình với cửa mở toang nhìn ra biển, sau rặng dừa;  muốn truyện trò khều khào với đám nhóc, bé Ngân, anh Khánh, chị Hương… ở Bãi Hương. 

Những hoa võng cần mẫn hơn 2 tháng,

Cây Ngô đồng  có tên khoa học là Firmiana colorata, còn được gọi là cây Bo rừng, Trôm đơn. Ở Việt Nam, cây hay nhầm lẫn với cây vông đồng và cây vông nem.  Tại đảo Cù Lao Chàm, cây mọc mọc hoang và phát triển tốt trong rừng, men các vạt rừng ven biển từ bãi Làng qua bãi Hương. Người dân đảo từ lâu đã biết khai thác vỏ cây để lấy sợi đan dây, gùi, võng. Hoa đỏ của cây vào Hè cũng là đề tài sáng tác của giới văn nghệ sĩ khi đến đảo, của du lịch địa phương. 

Võng Ngô Đồng Cù Lao Chàm được thắt từ hàng nghìn sợi xơ từ vỏ cây Ngô đồng. Để  khai thác sợi đan võng, người dân chặt cành với từng khúc ngắn, khoảng 40cm trở lên.  Dùng dao đập dập vỏ trước khi tách và ngâm dưới nước ruộng.  Sau 10 ngày, giặt vỏ cây ở suối rồi phơi khô.  Khi khô, xơ vỏ cây Ngô đồng có màu trắng ngà dịu và bắt mắt.  Tính thủ công trong ở giai đoạn khai thác và xử lý nguyên liệu khá cao, đòi hỏi kinh nghiệm và sự cần mẫn. Đây cũng chính là một trong các yếu tố chính mê hoặc những ai yêu thích các sản phẩm thủ công. 

Xơ vỏ  cây ngô đồng khi khô  chắc và bền. Khi se sợi làm võng  liên tục hàng giờ, các đầu ngón tay thợ đan rất buốt  và có thể gây sưng phồng, chảy máu. Làm võng cần tỉ mẩn từng mối se và đan, quan trọng nhất là khâu  làm “óc” và “viền võng”.  Khi đan võng, phải chi li từng khoảng cách giữa các mắt võng đều và phù hợp. Thường người đan chọn múi đan 4, múi đan 6 cầu kỳ và chỉ đan khi có yêu cầu. Trung bình, mỗi võng mất khoảng hơn 2 tháng để thực hiện. 

 

Món quà đậm hơi thở biển từ vùng đảo xanh,  

Mùa hè, nằm võng Ngô Đồng luôn thoáng và mát; mùa đông lại ấm. Độ bền của võng, theo người dân đảo, có tuổi thọ từ 20 – 25  năm và có thể giặt khi cần thiết.  Với những ưu điểm như thế, võng Ngô đồng luôn có những yêu cầu gối đầu từ  người quen thân từ Đảo, nhất là vào mùa du lịch hè. May mắn, sau sự nỗ lực chung của cộng đồng, hai nghệ nhân đan võng gia đình cụ Nguyễn Thị Muôn và con gái Mai Thị Rài ; cụ Nhẹo, cụ Rạng … đã truyền nghề lại cho một số người và sản phẩm có thể đáp ứng nhu cầu thường xuyên của khách hàng yêu chiếc võng ngô đồng, võng từ sợi thiên nhiên và võng theo cách đan truyền thống của người Việt.

Võng phù hợp sử dụng trong vườn, phòng sách, các bungalow gần biển, làm quà biếu cho người lớn tuổi vào các dịp đặc biệt, hoặc gởi bạn phương xa để hoài niệm về văn hóa của người Việt, thời gian thơ ấu cùng gia đình.

Hy vọng post này là sự chia sẻ thiết thực cho một sản phẩm độc đáo từ biển đảo miền Trung và cũng để đánh dấu thời gian kết thúc dự án rà soát các hàng Thủ Công Mỹ Nghệ Miền Trung 2014.
Mùa này, biển Cù Lao Chàm  trong xanh, vẫn chưa đến mùa hoa Ngô đồng.  Ngày mai, chiếc võng sẽ đến Hà Nội và dùng vào trong những dịp tôn vinh giá trị hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam, 2014. Khép máy, nhắm mắt, giữa Hội An mà cứ muốn  vắt chân trên võng, sát biển và ru mình trong gió yên bình.

Lại xáo trộn với những ý nghĩ muốn hỗ trợ và phát triển chiếc võng Ngô đồng Hội An vào trong nhóm hàng thủ công đặc trung miền Trung Việt Nam. Cũng có thể từ những dòng post này, tôi sẽ có bạn, người cùng đồng hành tìm hướng ra bền vững cho sản phẩm võng Ngô đồng. 

Việc làm đầu tiên và thông báo rằng, ở một góc nào đó của Việt Nam, bạn muốn một chiếc võng như thế để ra biển đọc sách, làm quà cho người thân, tôi sẵn sàng cung cấp thông tin và hỗ trợ. 

 

 

Hai Sontra 

Cây Ngô Đồng ( Firmiana colorata hoặc bo rừng, trôm đơn). Source. Du Lịch Cù Lao Chàm

Cây Ngô Đồng ( Firmiana colorata hoặc bo rừng, trôm đơn). Source. Du Lịch Cù Lao Chàm

Lá cây Ngô Đồng, Photo. Chu Mạnh Trinh

Cây Ngô Đồng, Photo. Chu Mạnh Trinh

Cụ Nguyễn Thị Muôn, một trong những nghệ nhân gắn liền với nghề đan võng Cù Lao Chàm. Photo. Tran Vu Phuong,

Cụ Nguyễn Thị Muôn,  nghệ nhân chuẩn bị xơ vỏ cây Ngô Đồng để  đan võng.  Photo. Tran Vu Phuong,

Cụ Nguyễn Thị Muôn , một trong những nghệ nhân đan võng lâu đời của Cù Lao Chàm ( Từ khoảng 1927). Photo. Phạm Quang Huỳnh

Cụ Nguyễn Thị Muôn , một trong những nghệ nhân đan võng lâu đời của Cù Lao Chàm ( Từ khoảng 1927). Photo. Phạm Quang Huỳnh

Hàng trăm múi đan 4 hình thành chiếc võng

Hàng trăm múi đan 4 hình thành chiếc võng

Võng Ngô Đồng, sản phẩm thủ công đậm văn hóa biển đảo từ Cù Lao Chàm. Photo. Hai Sontra

Võng vỏ cây Ngô Đồng, sản phẩm thủ công đậm văn hóa biển đảo từ Cù Lao Chàm. Photo. Hai Sontra

Chiếc võng gắn liền với văn hóa nông thôn Việt Nam. Source. VNexpress

Chiếc võng gắn liền với văn hóa truyền thống Việt Nam. Source. VNexpress

Võng và biển, chắc chắn tôi sẽ đem võng ngô đồng ra biển như thế

Võng và biển, chắc chắn tôi sẽ đem võng ngô đồng ra biển như thế. Source. Mix

 

3 Comments on “VÕNG NGÔ ĐỒNG, MÓN QUÀ TỪ BIỂN

  1. Anh cho em hoi anh co cach nao lien lac voi ba cu de mua vong ko ah? Em o Hcm, thiet tha muon mua cho ki niem gia dinh lam. Cam on anh rat nhieu ve bai viet hay

    Like

    • Khi nào cần mua, cứ alo hoặc email.Mình sẽ giúp. Gởi đến Sài Gòn tại Sinh Cafe, Quận 1.

      Võng hiện tại, giá khoảng 2.300,000, chưa tính tiền vận chuyển. Võng nhỏ, rẻ hơn khoảng 400,000 ngàn.

      Best,

      Like

      • CHAO BAN
        HOM NAY DUOC DIP XEM QUANG CAO TREN TIVI
        VONG NGO DONG CUA QUE HUONG BAN , RAT LA AN TUONG VA HAY
        TOI RAT MUON MUA 1 CAI VONG NGO DONG
        SO PHONE CUA TOI 0903 810 532 ( A/NAM )
        drillandsawbalde@gamil.com
        BAN CO THE MUA GIUM TOI 1 CAI NHE ,
        LOAI LON CHO NGUOI LON

        CAM ON BAN ,
        RAT MONG DUOC BAN GIUP DO
        HAY PHONE CHO TOI , VA CHO TOI BIET
        GUI LAI TIEN CHO BAN NHE

        HOANG NAM

        Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: